In een eerdere bijdrage, Another inconvenient truth, heb ik mijn bezorgdheid geuit over de toenemende regeldruk op organisaties. Naar mijn mening haalt die regeldruk weinig uit wanneer het moreel kompas een andere richting op wijst. Meer regels, gevolgd door nóg meer controle op naleving, lijken de standaardreactie op een ontbrekend of tekortschietend moreel besef.
Ik noemde destijds diverse oorzaken waarom bijvoorbeeld digitale weerbaarheid wel op de agenda staat, maar niet op het netvlies. Dat terwijl het aantal datalekken, andere inbreuken en malafide pogingen onverminderd blijft stijgen.
Deze reflex – meer regels, meer toezicht – zien we ook bij andere onderwerpen. Onderwerpen die vallen binnen de scope van de compliance officer, privacy officer, riskmanager en/of vertrouwenspersoon. Maar ook bij kwesties die bezorgde ouders of leraren raken. Of bij agressie tegen ambulancemedewerkers. De maatschappelijke verontwaardiging groeit en de publieke opinie concludeert: dit kan zo niet langer. Politiek en toezichthouders nemen vervolgens het voortouw met nieuwe regels en intensievere controle.
Another inconvenient truth was een appèl om gewenst en integer gedrag niet primair af te dwingen via regelgeving, maar om ook aan de bron te beginnen: bij de mindset van het management. In een reeks bijdragen onder de noemer Inconvenient solutions richt ik mij op kleinschalige voorbeelden van hoe dat er in de praktijk uit zou kunnen zien. Geen nieuwe regels, maar een andere aanpak dan de gebruikelijke rapportagevormen. Een beweging van regel‑waakhond naar beïnvloeding.
Niet volledig. Ook niet wetenschappelijk verantwoord. Wél gebaseerd op eigen ervaringen en mijn mening, aangevuld met veel informatie uit openbare bronnen en white papers.
Ik maak daarbij bewust gebruik van storytelling. Een praktijksituatie blijft – althans in mijn ogen – beter hangen dan een theoretisch betoog. Bovendien sluit het beter aan bij hoe bestuurders besluiten nemen en gedrag veranderen. En ja, het is ook leuker om te lezen (en om te maken!).
Voor strikte, serieuze compliance professionals die elk kwartaal met Word, Excel en PowerPoint hun rapportages samenstellen, kunnen deze verhalen ongemakkelijk aanvoelen. Misschien zelfs als echte inconvenient solutions. Dat ongemak moeten we denk ik voor lief nemen.
Toch geloof ik er heilig in dat compliance officers en andere tweedelijns staffuncties met een alternatieve aanpak daadwerkelijk meer resultaat kunnen boeken op bestuursniveau.
De tijd van afwachten is voorbij: kies je moment en vertel je story!
Ik hoop dat mijn inconvenient solutions een inspiratiebron voor jullie zijn!
