Goede voornemens, we kennen het fenomeen. Mooie woorden, goede bedoelingen, maar uiteindelijk geen resultaat omdat we ons er niet aan houden.
Dus van ‘volgend jaar 10 kilo kwijt’ en ‘volgend jaar minder dan 5 glazen alcohol per week’ komt vaak weinig terecht. En we weten het eigenlijk van tevoren. Door zo’n goed voornemen te uiten, sussen we ons geweten. En dat voelt prettig. Omdat we de uitkomst diep in ons hart al kennen, voelt het niet halen van de doelstelling ook niet als falen, maar als een bevestiging van onze eigen inschatting.
Leuk, maar wat heeft dit met compliance te maken? Nou, alles. Echt alles!
In SIRA-sessies worden vaak regelmatig maatregelen bedacht die nodig zijn om het netto-risico acceptabel te maken. En een kwartaal later gaan we “herprioriteren”; inj mijn ogen een eufemistische managementterm voor ‘misschien later’. We schuiven de beheersmaatregel naar de toekomst. Wat we ons daarbij niet altijd realiseren, is dat we daarmee (bewust of onbewust) voor een bepaalde periode bewust een te hoog netto-risico accepteren.
Het vooruitschuiven van een maatregel is dus niet alleen uitstel; het is feitelijk een besluit om een eerder afgesproken risiconiveau (tijdelijk) los te laten. Maar… dat besef ontbreekt vaak.
Dus een actielijst waarvan we eigenlijk al “weten” dat we het niet gaan halen zorgt wel voor een vinkje in de SIRA. Maar niet tot een betere beheersing. Het latere uitstel van de nieuwe beheersmaatregel past vervolgens precies binnen die verwachting. Als je het mij vraagt is dat struisvogelpolitiek: je weet dat het niet werkt, maar je kiest ervoor om het probleem niet onder ogen te zien.
Als ik het een beetje scherp samenvat, kun je zeggen dat struisvogelpolitiek een vorm is van een papieren beheersmaatregel. Je weet dat er risico’s dreigen, maar je onderneemt geen effectieve actie en verschuilt je achter een planningsformulier. Als compliance officer is het bovendien verleidelijk om dit te rationaliseren. Bijvoorbeeld door te wijzen op gebrek aan voortgang in de eerste lijn: “dit is niet mijn verantwoordelijkheid, want ik ben tweede lijn”.
Ik daag jou, beste lezer, uit om met deze bril naar je eigen organisatie en de SIRA te kijken en met name naar het proces van actieplanning en prioritering. En vervolgens naar de manier waarop jouw organisatie omgaat met herplannen en herprioriteren.
Is dat een weloverwogen proces waarin vertraging echt een uitzondering is?
Of werk je feitelijk op een struisvogelfarm?
