Komt een compliance officer terug bij de psycholoog – deel 2

14 april 2026
Afbeelding Komt een compliance officer terug bij de psycholoog – deel 2

Stel dat het lukt wat we in deel 1 hebben afgesproken: je bent rolvast als tweedelijns. Jij bent compliant met het 3-lines model en de organisatie werkt op een beheerste en integere manier. Top. 

Of niet… Want dit kost de compliance officer ook moeite, moeite in de collegiale sfeer. Wat doet dat met je? 

Drie maanden later… 

Psycholoog:
“Welkom terug. Hoe gaat het nu?” 

CO:
“Beter… denk ik. Ik doe echt alleen nog mijn eigen werk. Signaleren, adviseren, monitoren, escaleren. Ik schrijf geen beleid meer voor de eerste lijn.” 

Psycholoog:
“Klinkt als vooruitgang.” 

CO:
“Ja… maar nu ben ik ‘die van compliance’. De ivoren toren. Mensen zeggen dat ik geen gevoel heb voor de business.” 

Psycholoog:
“En wat doet dat met u?” 

CO:
“Eerlijk? Dat raakt me meer dan toen ik over mijn grenzen ging. Toen was ik moe. Nu voel ik me… afgewezen. Alsof ik er niet bij hoor.” 

Psycholoog:
“Wat zeggen ze precies?” 

CO:
“‘Jij snapt niet hoe het hier werkt.’ Of: ‘Leuk dat jij het opschrijft, maar wij moeten het doen.’ En laatst zei iemand: ‘Je denkt alleen aan DNB, niet aan de klant.’” 

Psycholoog:
“En denkt u dat dat klopt?” 

CO (twijfelt):
“Nee… maar het voelt wel zoals je het vaak hoort.” 

Psycholoog:
“Wat u beschrijft, is interessant. Eerst nam u verantwoordelijkheid over. Nu legt u die terug waar hij hoort. Dat schuurt.” 

CO:
“Dus dit hoort erbij?” 

Psycholoog:
“Vaak wel. Als u uw rol zuiver invult, verandert de dynamiek. Mensen verliezen een ‘oplosser’ en krijgen een ‘spiegel’ terug.” 

CO (glimlacht flauwtjes):
“Niemand houdt van spiegels.” 

Psycholoog:
“Precies. Maar spiegels zijn wel nodig.” 

CO:
“Maar hoe ga ik om met dat gevoel? Ik wil geen buitenstaander zijn.” 

Psycholoog:
“U verwart twee dingen: verbinding en verantwoordelijkheid. U kunt betrokken zijn bij de organisatie en uw collega’s, zonder hun werk over te nemen.” 

CO:
“Dus… meer uitleggen?” 

Psycholoog:
“Ja. En vooral: laten zien dat u hetzelfde doel heeft. Niet ‘compliance vs business’, maar ‘samen compliant én effectief’.” 

CO:
“En als ze me alsnog de ivoren toren noemen?” 

Psycholoog (glimlacht):
“Dan zit u waarschijnlijk precies waar u moet zitten.” 

Herkenbaar? Als je stopt met oplossen en begint met spiegelen, verandert je positie.
En ja, dat kan ongemakkelijk zijn. Een spiegel voorhouden voelt voor jou misschien niet als oplossen. Voor de korte termijn is dat misschien zo, maar niet voor de lange termijn. De organisatie, de business, de eerste lijn, moet zelf de PDCA-cyclus (google ‘kring van Deming’) kunnen inregelen en uitvoeren. Jij als compliance officer monitort dat het gebeurt, maar je bent géén onderdeel van die cyclus. 

Wat kan helpen: 

  • Blijf verbinden: leg uit waarom iets moet, niet alleen dat het moet 
  • Toon begrip voor de praktijk, help en adviseer zonder je rol los te laten 
  • Wees zichtbaar en benaderbaar, ook en vooral buiten escalatiemomenten 
  • Accepteer frictie: het is vaak een teken dat je impact hebt 
  • Neem het niet persoonlijk: weerstand gaat meestal over de boodschap, niet over jou. 

Ben jij toe aan een toegespitst recept? Of heb je behoefte aan een 1 op 1 coaching gesprek? Neem gerust contact met ons op, dan denken we met je mee!

Auteur

Afbeelding Komt een compliance officer terug bij de psycholoog – deel 2

Peter Westdijk

senior compliance en privacy officer