Dit is de dertiende blog in de blogreeks: Ontdekkingen van een junior compliance officer. In deze reeks vertel ik over wat mij is opgevallen in het compliance landschap.
Als compliance officer krijg je te maken met veel verschillende toezichthouders. De ene is voor iedereen terwijl de andere weer voor één bepaalde sector is. Om dit overzichtelijk te krijgen heb ik hieronder een overzicht gemaakt van vaak voorkomende toezichthouders met hun taken. Doe er vooral je voordeel mee!
De Nederlandse Bank (DNB) is de centrale bank van Nederland en speelt een sleutelrol in het bewaken van de financiële stabiliteit. Als toezichthouder richt DNB zich met name op het prudentieel toezicht: de financiële gezondheid en soliditeit van instellingen zoals banken, verzekeraars, pensioenfondsen en betaaldienstverleners.
De DNB ziet toe op onder andere:
Daarnaast maakt DNB deel uit van het Europese stelsel van centrale banken. De kern van het werk van DNB: het bewaken van een stabiel, betrouwbaar en integer financieel stelsel.
De Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op het gedrag binnen de financiële markten (gedragstoezicht). Waar DNB kijkt naar de financiële gezondheid van instellingen, richt de AFM zich op hoe deze instellingen zich gedragen richting klanten en de markt.
De AFM ziet toe op onder andere:
De toezichthouder richt zich op partijen zoals banken, beleggingsinstellingen, verzekeraars en financieel adviseurs. De kern van het werk van de AFM: zorgen dat financiële markten eerlijk en transparant zijn en goed functionerend zijn.
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) bewaakt de werking van markten in Nederland door toezicht te houden op concurrentie en consumentenbescherming. Zo komt de ACM ook in beeld bij een overname of fusie als deze zo groot is dat dit negatieve invloed kan hebben op de concurrentie.1 Dit kan ook plaatsvinden in de financiële sector als bijvoorbeeld twee banken willen fuseren.
De ACM treedt op tegen:
Daarnaast houdt de ACM ook toezicht op specifieke sectoren zoals energie, telecom en vervoer. Voor bedrijven betekent dit dat zij moeten opereren binnen eerlijke concurrentieregels en transparant moeten zijn richting klanten. De ACM zorgt er zo voor dat markten eerlijk en competitief blijven.
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) is de toezichthouder op het gebied van privacywetgeving. In een tijd waarin data steeds belangrijker wordt, is de rol van de AP belangrijker dan ooit. Daarnaast is de AP sinds 2023 coördinerend toezichthouder op algoritmes en artificiële intelligentie die risico’s met zich meebrengen voor fundamentele waarden en grondrechten.
De AP ziet toe op de naleving van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) en controleert of organisaties:
De toezichthouder kan ingrijpen bij datalekken of overtredingen en waar nodig boetes opleggen. Voor vrijwel elke organisatie geldt: als je met persoonsgegevens werkt, heb je te maken met de AP. Hun doel is onafhankelijk toezicht houden op persoonsgegevens die mensen beschermt in een digitale wereld.
De Kansspelautoriteit (Ksa) houdt toezicht op de kansspelmarkt in Nederland op zowel landgebonden kansspelen (zoals casino’s en loterijen) als online gokken.
De Ksa ziet erop toe dat:
Daarnaast treedt de toezichthouder op tegen illegale aanbieders van kansspelen, met name online partijen zonder vergunning. De kern van het werk van de Ksa: zorgen voor een veilige en gereguleerde kansspelmarkt.
Het Commissariaat voor de Media houdt toezicht op de media in Nederland, waaronder publieke en commerciële omroepen, streamingdiensten en video-platforms.
De toezichthouder controleert onder andere:
Ook ziet het Commissariaat toe op de besteding van publieke middelen door de publieke omroep. Het doel: een betrouwbaar, pluriform en transparant medialandschap.
De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) houdt toezicht op de kwaliteit en veiligheid van de zorg en jeugdhulp.
De IGJ controleert onder andere:
De inspectie kan ingrijpen bij misstanden, variërend van waarschuwingen tot het sluiten van afdelingen. Het doel: waarborgen dat patiënten en cliënten kunnen rekenen op goede en veilige zorg.
De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) richt zich op de werking van de zorgmarkt.
De NZa houdt toezicht op:
Waar de IGJ kijkt naar kwaliteit, kijkt de NZa vooral naar de betaalbaarheid en beschikbaarheid van zorg. Het doel: een zorgstelsel dat toegankelijk, betaalbaar en goed georganiseerd is.
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) houdt toezicht op voedselveiligheid, productveiligheid en dierenwelzijn.
De NVWA controleert onder andere:
De toezichthouder kan producten uit de handel halen, boetes opleggen of bedrijven stilleggen bij overtredingen. Het doel: bescherming van de gezondheid van mens, dier en milieu.
De Nederlandse Arbeidsinspectie houdt toezicht op arbeidsomstandigheden, arbeidswetten en eerlijk werk.
De Arbeidsinspectie controleert onder andere:
De inspectie kan onderzoeken instellen, boetes opleggen en in ernstige gevallen werkzaamheden stilleggen. Het doel: zorgen voor veilig, gezond en eerlijk werk in Nederland.
