Komt een compliance officer bij de psycholoog – deel 1

“Dus,” zegt de psycholoog terwijl hij zijn notitieblok openslaat, “wat brengt u hier?” 

Compliance Officer (CO):
“Waar zal ik beginnen… Ik werk in de financiële sector bij een verzekeraar, onder toezicht van DNB. We hebben natuurlijk het 3-lines model. De eerste lijn is verantwoordelijk. De tweede lijn – dat ben ik – monitort en toetst. Heel duidelijk… op papier.” 

Psycholoog:
“Maar in de praktijk?” 

CO:
“In de praktijk gebeurt er niets. Als ik signaleer dat beleid ontbreekt of verouderd is, knikt iedereen. En daarna… stilte. Dus ja, dan pak ik het zelf maar op. Want anders voldoen we niet aan de wet en krijgen we gedoe met de toezichthouder.” 

Psycholoog:
“U stapt dus van de tweede lijn in de eerste lijn?” 

CO (zucht):
“Precies. Ik schrijf beleid, werk dingen uit, regel implementatie… en dan komt het mooiste: als het misgaat bij de invoering, krijg ík de schuld. Want ‘compliance heeft dit toch opgesteld?’” 

Psycholoog:
“Dat klinkt alsof u verantwoordelijk wordt gehouden voor iets wat eigenlijk niet uw rol is.” 

CO:
“Dat is het ook! Ik moet onafhankelijk toetsen, maar ondertussen word ik de redder van de organisatie. En de zondebok als het misgaat. Het voelt als een soort compliance-paradox.” 

Psycholoog (glimlacht):
“En wat doet dat met u?” 

CO:
“Eerlijk? Het vreet energie. Mijn werkplezier neemt af. Soms denk ik: laat maar, zoek het zelf uit. Maar ja… dan denk ik weer aan DNB en mogelijke sancties. Dus stap ik er toch weer in.” 

Psycholoog:
“U zit gevangen tussen uw gevoel van verantwoordelijkheid en rolzuiverheid.” 

CO:
“Ja! Dat is het. En ik weet dat ik het ‘fout’ doe door dingen over te nemen… maar niets doen voelt ook fout.” 

Psycholoog:
“Wat zou er gebeuren als u het wél bij de eerste lijn laat?” 

CO (stil):
“…Dan wordt het zichtbaar dat zij hun verantwoordelijkheid niet nemen.” 

Psycholoog:
“Precies. En van wie is dat probleem?” 

CO (na een pauze):
“Van de eerste lijn… en uiteindelijk van het bestuur.” 

Psycholoog:
“En wat is dan uw rol?” 

CO:
“Signaleren. Escaleren. Blijven benoemen dat er beleid moet komen of geactualiseerd moet worden… zonder het zelf te gaan doen.” 

Psycholoog:
“Dat klinkt volgens mij al een stuk gezonder.” 

CO (glimlacht voorzichtig):
“Voor de organisatie… en misschien ook voor mij.”