Er mag ook niets meer! Deel 2

16 februari 2026
Afbeelding Er mag ook niets meer! Deel 2
Dit blog is een vervolg op het eerdere artikel van Peter. Heb je deel 1 gemist? Lees dan eerst zijn eerdere blog om volledig in het verhaal mee te gaan.

 

Laten we eens kijken hoe zo’n MoralM@ps zou kunnen werken.

Settings

Binnen MoralM@ps geef je met een schuifje aan in welke mate MoralM@ps rekening moet houden met:

  • Gedragscode
  • Pakkans
  • Groepsdruk van en naar collega’s
  • Belang van de relatie
  • Eigen belang (plezier/vertier)

Op die manier stel je MoralM@ps in op jouw persoonlijk moreel kompas. Alles staat nu klaar om de route te gaan bepalen.

Ontvangst van uitnodiging

Je ontvangt van de telecomprovider van je bedrijf een uitnodiging voor een voetbalwedstrijd: je favoriete club, thuiswedstrijd en een veelbelovende wedstrijd waar het een en ander op het spel staat. Je hebt er zin in! Je opent MoralM@ps en doorloopt de volgende stappen.

1.      Huidige locatie

Voor MoralM@ps is de positiebepaling niet automatisch; je krijgt een invulscherm:

  • Wat is je relatie tot de uitnodiger of gever
  • Wat is je positie binnen je eigen organisatie
  • Wordt nu of binnenkort gewerkt aan contract/verlenging en/of beoordeling van de uitnodiger of gever
  • Wat is jouw invloed op het besluitvormingsproces
  • Werkt een bekende of familielid bij de uitnodiger of gever in een leidinggevende positie
  • Wat is de waarde van het geschenk

Dan weet MoralM@ps wat je startpositie is. Door naar de volgende stap!

2.      Bestemming

Je voert in MoralM@ps in wat de bedoeling is. In dit voorbeeld het bijwonen van een voetbalwedstrijd, op uitnodiging van de telecomprovider. Met een keuzeschakelaar (schaal 1 tot 5) kun je aangeven hoe graag je dit wilt.

3.      Bereken route

En dan zet je MoralM@ps aan het werk: <bereken route>.

MoralM@ps geeft je vervolgens de route: welke stappen moet je zetten, welke keuzes voorbijkomen en welke richting je daarbij moet inslaan. En je bereikt je doel: je gaat naar de voetbalwedstrijd!

4.      MoralM@ps meldingen

In MoralM@ps zijn een aantal standaard meldingen beschikbaar die je tijdens de route tegen kunt komen; wellicht handig om die alvast te kennen:

  • Mogelijk incident gedetecteerd; neem contact op met compliance
  • U betreedt nu grijs gebied. Wilt u doorgaan?
  • Snellere route beschikbaar: klik ja als u van het beleid wilt afwijken
  • U nadert een uitnodiging. Route herberekenen.
  • Vanaf hier is geen <HERSTEL> meer mogelijk; wilt u verder gaan?

Actie

En dan kom je in beweging en volg je de aanwijzingen van MoralM@ps op jouw weg.

Op je route kom je op een rotonde met een aantal afritten:

  • Compliancestraat: een doodlopende weg want het mag toch niet
  • Collegaweg: hier wonen je teamgenoten en bij elk huis moet je even toeteren en met je ticket zwaaien
  • Baasallee: hier moet je bij je baas aanbellen, je ticket laten zien en hem uitlachen omdat hij niet mee kan
  • Stadionsteeg: hier ga je rechtstreeks naar het stadion
  • Terugweg: je gaat op dezelfde weg terug naar je startpunt en gaat niet naar de wedstrijd.

Een beetje in verwarring door de vele keuzes maak je een paar rondjes over de rotonde voordat je kiest voor de Stadionsteeg en op weg gaat naar de wedstrijd.

Bij het stadion aangekomen parkeer je de auto en je ziet drie servicebalies:

  • Toestemmingsloket: hier kun je jouw ticket “akkoord” laten afstempelen
  • Meldbalie: hier kun je je registreren als bezoeker van de wedstrijd
  • Retourbalie: hier kun je jouw ticket inleveren

MoralM@ps stuurt je langs de juiste balie en een half uur later begint de wedstrijd.

En nu in het echt

Natuurlijk zijn MoralM@ps en deze routebeschrijving niet echt en is dit voorbeeld wat ludiek opgezet. Maar dat doet geen afbreuk aan de complexiteit van het vraagstuk hoe om te gaan met uitnodigingen en geschenken. Organisaties en compliance officers hebben mogelijk de neiging om alle varianten te willen beschrijven waardoor de gedragscode gedetailleerd maar onleesbaar wordt. Of we willen elke vorm van mogelijke schijn van potentiële belangenverstrengeling voorkomen, waardoor er helemaal niets meer mag. Want interpretatie door de mensen zelf geeft ruimte en ruis, dus timmeren we het liever dicht.

Schrikbeeld: de gedragscode waarvan niets mag en als je het vraagt zegt compliance toch nee. Als dat het beeld is bij de medewerkers verkrampt een organisatie. En het werkt creativiteit in de hand: het kerstpakket dat thuis wordt afgeleverd blijft buiten de tombola en niemand komt erachter als je het niet opgeeft. Mensen komen in opstand tegen regeldruk en bemoeizucht.

Te veel regelen is niet goed en werkt mogelijk zelfs tegen. Te weinig regelen geeft interpretatieruimte waardoor je de greep op geschenken en uitnodigingen kwijtraakt en afhankelijk wordt van de betrokken medewerkers. Wat moet je als organisatie als uitgangspunt kiezen, hoe ga je hier mee om? En hoe houd je het werk aantrekkelijk door geschenken en uitnodigingen binnen grenzen mogelijk te maken?

 

Een gedragscode die alleen op papier klopt, is niet genoeg. Ontdek op onze pagina Van papier naar praktijk hoe u uw gedragscode laat werken in de dagelijkse praktijk.

Auteur

Afbeelding Er mag ook niets meer! Deel 2

Peter Westdijk

senior compliance en privacy officer